Tin tức

11Tháng 92015

Tìm hài cốt liệt sĩ bằng ra-đa

Ra đa xuyên đất là phương pháp địa vật lý hiện đại sử dụng sóng điện từ tần số cao để tìm kiếm những sự khác biệt bên dưới mặt đất mà chúng ta không nhận thấy được (nguyên lý giống như chụp x-quang nhưng ở tần số thấp hơn nên có khả năng xuyên sâu hơn). Phương pháp này đã được sử dụng rất nhiều trên thế giới và ở Việt Nam để tìm kiếm các đứt gãy, hố sụt, khảo cổ, các công trình ngầm bên dưới mặt đất, phân tầng địa chất. Ngoài ra, ra đa xuyên đất còn dùng để tìm kiếm các hầm mộ, xác chết.

Từ ngày 6 đến 10.9.2015 một nhóm cán bộ, chuyên gia về công nghệ xử lý ra đa xuyên đất đã có mặt tại Phước Sơn để tiến hành tìm hài cốt liệt sĩ không qua phương pháp đào bới bằng thủ công.

Trận địa pháo America 1970

Sân bay Khâm Đức - Phước Sơn được coi là cứ điểm quan trọng của Mỹ và Việt Nam. “Yết hầu” cực kỳ quan trọng này là hành lang vận chuyển hậu cần gùi thồ bằng vai và xe đạp, chi viện quân từ Bắc vào Nam, các tỉnh Tây nguyên, xuống chiến trường B2 Đồng bằng sông Cửu Long, chiến trường Campuchia và Lào và bảo vệ căn cứ đầu não khu 5 Bắc Trà My. Chính vì thế, từ năm 1961-1962, Hoa Kỳ đã xây dựng đường băng sân bay và căn cứ quân sự nhằm ngăn chặn và phá tan sự tiếp vận từ miền Bắc Việt Nam.

Tháng 7.1970, địch đã dùng đội quân hùng hậu gồm 11 tiểu đoàn ngụy và Lữ đoàn 196 kỵ binh bay Hoa Kỳ tạo ra những trận pháo bắn phá ác liệt vào đường mòn Hồ Chí Minh ngăn đường tiến quân giải phóng của ta.

(Đoàn khảo sát chụp ảnh cùng các cựu chiến binh tiểu đoàn 404/QK5. Ảnh: L.P.H)

Nhận nhiệm vụ đặc biệt của quân khu 5, các chiến sĩ đặc công tinh nhuệ phải phá cho bằng được cứ điểm này nhằm làm nhụt ý chí càn quét của địch... Thật không may, khi các chiến sĩ xâm nhập vào cứ điểm thì bị phát hiện và 16 chiến sĩ đặc công đều hy sinh vào rạng sáng ngày 5.8.1970.

Ông Christopher Jensen (75 tuổi - người Mỹ), cựu phóng viên chiến trường tại Việt Nam, người đã có mặt tại thời điểm đó đã quay lại đoạn phim 16 xác lính đặc công của tiểu đoàn 404/QK5 được lính Mỹ chôn tập thể tại sân bay Khâm Đức và đăng tải thước phim này trên Youtube vào ngày 22.2.2013.

(Họp bàn thống nhất phương án giữa các nhà khoa học và các cựu binh.)

Tháng 3.2013, cựu chiến binh của tiểu đoàn đặc công 404/QK5, ông Phạm Công Hưởng hiện sinh sống ở Hà Nội đã dành bao năm công sức để thu thập tư liệu về các đồng đội mình và không ít lần ra vào Quảng Nam đã tình cờ tìm thấy hình ảnh của những đồng đội khi phát hiện đoạn phim này trên Youtube. Mặc dù đã 63 tuổi nhưng ông Hưởng rất rành về công nghệ thông tin và ngoại ngữ nên qua những comment trên Youtube ông đã kết nối được facebook, gmail của Christopher để liên lạc và được cựu phóng viên Mỹ làm cầu nối ông Hưởng với các cựu binh Mỹ, từ đó hai bên gửi những hình ảnh quân ngũ năm xưa cùng nhận diện và từ thù địch của nhau họ trở thành bạn bè kể từ năm 2013.

Đã 45 năm trôi qua, Christopher nay đã già sống trong bệnh tật và việc cần làm còn lại mà ông tâm nguyện trong những ngày cuối đời là đăng tải về sự thật, về những chiến sĩ đặc công đã ám ảnh ông trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. ông mong muốn người thân ở Việt Nam sẽ tìm lại hài cốt của cha anh mình. “Rất may cho chúng tôi là những cựu binh Mỹ từng chôn 16 chiến sĩ vẫn còn sống khỏe mạnh và đã gửi hồ sơ cho chúng tôi tìm, thêm may mắn nữa chúng tôi đã có duyên gặp các chuyên gia khoa học, giáo sư hàng đầu về công nghệ ra đa xuyên đất đến từ trường Đại học Công nghệ thông tin Gia Định, Đại học Khoa học tự nhiên - Đại học Quốc gia, Viện Địa lý - tài nguyên (TP. Hồ Chí Minh), Viện Vật lý địa cầu Việt Nam giúp chúng tôi bằng tấm lòng vô tư và thiện nguyện tại đây” - Ông Hưởng phấn khởi.

(Dò tìm bằng ra đa định vị hài cốt.)

Dò tìm từ bản đồ của cựu binh Mỹ

PGS-TS. Nguyễn Thành Vấn, Trưởng bộ môn Vật lý địa cầu, Đại học Khoa học tự nhiên Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh chia sẻ, tình cờ đọc báo Tuổi trẻ về việc đào hố mộ liệt sĩ bằng thủ công tại đây nhưng không có kết quả, đồng thời với những thông tin của hội cựu chiến binh Mỹ đưa qua nhưng kết quả không đạt vì lý do toàn đào bới và phương pháp khoa học không có nên tôi quyết định thành lập nhóm khảo sát để về đây giúp địa phương tìm kiếm bằng các công nghệ mà chúng tôi hiện có như: máy ra đa xuyên đất có tần số (38Mhz, 75Mhz,150Mhz) không màn chắn do Latvia sản xuất dùng quét xuống mặt đất độ sâu 20m; máy ra đa xuyên đất có màn chắn của Italia tần số (250Mhz, 700Mhz) có tầm quét sâu 3m và máy điện từ EM tần số (9,8khz) có tầm quét sâu 6m dùng trong lĩnh vực khảo cổ mở rộng của Canada. “Qua bản đồ của cựu binh Mỹ cung cấp, chúng tôi dựa vào đó để khoanh vùng, đánh dấu và quét những vùng có hố chôn bằng những thiết bị hiện có, tuy nhiên vì hố chôn đã 45 năm rồi, thêm nữa qua hàng chục cuộc đào bới nên khu vực này không còn nguyên trạng gây xáo trộn và tạo ra những dị thường mới khiến chúng tôi khó khăn trong dò tìm. Vì vậy phải xác định tọa độ định vị bằng GPS, nhưng với hố chôn tập thể nếu máy dò tìm thấy được những dị thường thì bằng phương pháp khoa học chúng tôi sẽ phân tích để cho ra kết quả tốt nhất trước khi thực hiện chứ không đào bới lung tung” - PGS-TS. Nguyễn Thành Vấn, Trưởng đoàn khảo sát nói.

Ông Nguyễn Văn Bắc, nguyên trợ lý quân giới Tiểu đoàn đặc công 404/QK5 kể lại,  chúng tôi cũng có mặt tại đây là lần thứ 9 cũng dựa vào bản đồ của cựu binh Mỹ và bằng trí nhớ của mình, không có máy móc hiện đại, chỉ đào theo cảm quan nên không đạt kết quả. “Lần này chúng tôi hết sức tin tưởng vào nhóm chuyên gia khoa học với những thiết bị dò tìm hiện đại sẽ mang lại nhiều tín hiệu lạc quan hơn” - ông Bắc hy vọng.

Qua những ngày làm việc, ra đa dò tìm đã phát hiện được nhiều dị thường tại sân bay Khâm Đức, phần lớn là phát hiện nhiều mảnh đạn và bom mìn còn sót lại tại khu vực. Những vật dị thường tương đối giống với xương cốt, nhóm khảo sát phải cực kỳ cẩn thận khi khoan lấy mẫu đất có nghi vấn trộn lẫn với xương cốt liệt sĩ, chỉ cần khoan sơ suất là có thể kích nổ bom mìn phía dưới. Với kinh nghiệm về khảo cổ học và chuyên xác định đất đai thổ nhưỡng, ông Nguyễn Văn Đệ, Viện địa lý tài nguyên (TP.Hồ Chí Minh) cùng các nhà khoa học đã phân tích bằng mắt thường các mẫu đất có nghi vấn, có vị trí phát hiện thấy dị vật giống mẫu xương đã bị vôi hóa và các mảnh ni lông. “Sau khi tổng hợp các số liệu đo được, các mẫu vật được tìm thấy chúng tôi sẽ tiến hành phân tích trên phương pháp khoa học để có kết luận. sau đó sẽ chuyển lại cho tỉnh đội, chính quyền địa phương và huyện đội tại đây để xác định hố mộ chôn tập thể các liệt sĩ và tiến hành khai quật. Chúng tôi hy vọng sẽ có nhiều tín hiệu lạc quan trong thời gian tới” - ông Đệ cho hay.

Với sự tài trợ toàn bộ kinh phí của Công ty xây dựng Toàn Lộc - TP.Hồ Chí Minh, bằng những tấm lòng thiện nguyện của chính những người nghiên cứu khoa học, với những đóng góp của mình hy vọng sẽ mang lại nhiều điều tốt đẹp để đưa các liệt sĩ về nghĩa trang huyện Phước Sơn trong thời gian sớm nhất.

(Theo L.P.H - Báo Quảng Nam Online)